Orion » Specials » Vitaminen
Orion: Informatie van A tot Z

De zin en onzin van vitaminen

De zin en onzin van vitaminen Vitaminen zijn organische stoffen die het lichaam slechts in zeer kleine hoeveelheden nodig heeft. Een groot deel van de vitaminen kan het lichaam niet zelf aanmaken. Men moet ze dus via de voeding binnenkrijgen. Vitaminen vallen onder de noemer 'beschermende stoffen'. Bij een gebrek eraan ontstaan allerlei klachten en aandoeningen, zoals nachtblindheid, stofwisselingsstoornissen en rachitis, ofwel de Engelse ziekte, zoals bij een tekort aan vitamine D. Met een gevarieerde voeding krijgt men meer dan genoeg vitaminen binnen. Vitaminen zijn echter omringd door een waas van geheimzinnigheid. Jaarlijks wordt er voor tientallen miljoenen euro aan vitaminesupplementen geslikt, ook door mensen die er mede dankzij hun gezonde leefwijze absoluut geen tekort aan zullen krijgen.

Inhoud


Vetoplosbaar en wateroplosbaar

Om de stofwisseling mogelijk te maken, vinden er in het lichaam tal van scheikundige reacties plaats. Deze reacties zijn fysiologisch alleen mogelijk met behulp van enzymen, ofwel katalysatoren die uit eiwitten zijn opgebouwd. Vitaminen vormen een onmisbaar bestanddeel van enzymen. De B-vitaminen zijn bijvoorbeeld heel belangrijk voor een goed verloop van de stofwisseling.

Voeding

Sommige vitaminen in de voeding zijn alleen in vet oplosbaar, zoals de vitaminen A, D, E en K. Andere vitaminen, zoals vitamine C, zijn in water oplosbaar. Bij een gevarieerde voeding zal men van deze twee groepen altijd voldoende binnenkrijgen.

Vitaminetekort?

Bron: Voedingscentrum, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Voedingscentrum, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Uitgesproken vitaminetekorten komen in Nederland en eigenlijk in heel West-Europa niet meer voor. Risicogroepen zijn echter alleenwonende hoogbejaarden naar wie te weinig wordt omgekeken, maar bijvoorbeeld ook de alcohol- en drugsverslaafden met een doorgaans eenzijdig voedingspatroon. Dat geldt ook voor patiënten met darmaandoeningen, en zwangeren die sowieso een hogere vitaminebehoefte hebben. Gezonde mensen met een normale stofwisseling zullen beslist geen tekorten oplopen als ze de beroemde 'schijf van vijf' in ere houden.

Magisch misverstand over vitaminen

Er doen veel hardnekkige onzinverhalen de ronde als het om vitaminen gaat. Nou moet gezegd zijn dat de fabrikanten soms agressieve, indringende reclames hanteren en de mens van nature zeer beïnvloedbaar is als het om zijn gezondheid gaat.

Extra vitaminen?

Extra vitaminen slikken als de 'r' in de maand is, is bijvoorbeeld zo'n misverstand. De schappen in de supermarkten puilen uit van de vitaminesupplementen. De suggestie wordt gewekt dat veel vitaminen slikken tal van ziekten voorkomt, variërend van griep, onvruchtbaarheid tot kanker. Klachten met betrekking tot een overmaat aan vitaminegebruik komen in de huisartsenpraktijk dan ook steeds vaker voor.
Extra vitamine B1  aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Extra vitamine B1 aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Vitamine B1, ook wel thiamine of aneurine genoemd, heeft een spilfunctie in de koolhydraatstofwisseling en is belangrijk voor de hartspier. Dit vitamine maakt deel uit van een B-groep (B-complex) van…
Extra foliumzuur  aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Extra foliumzuur aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Bij een gevarieerd voedingspatroon hebben gezonde mensen voldoende foliumzuur in het lichaam voor drie maanden. Niettemin kan bij een gebrekkige voeding al snel de ondergrens in de serumspiegel worden…
Foliumzuur en zwangerschap: eet niet te veel fruit!

Foliumzuur en zwangerschap: eet niet te veel fruit!

Foliumzuur. Als u er voldoende van binnenkrijgt, verlopen allerlei lichaamsprocessen vlekkeloos. Foliumzuur, of vitamine B11, zit in donkergroene bladgroenten, maar ook ook in orgaanvlees, zoals lever…
Extra vitamine B2  aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Extra vitamine B2 aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Riboflavine of lactoflavine maakt deel uit van een groep van minstens twaalf B-vitaminen. Niet alle vitaminen uit dit 'complex' zijn even belangrijk voor de menselijke fysiologie. Vitamine B2 vervult…
Extra vitamine B3  aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Extra vitamine B3 aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Vitamine B3, vaak in een adem genoemd met nicotinezuur, associeert men doorgaans onbewust met de giftige stof nicotine in tabak, waardoor de term minder frequent wordt gebruikt. In dat opzicht is niac…
Extra vitamine C  aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Extra vitamine C aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Vitamine C (ascorbinezuur) geeft de weerstand een boost en zit in verse groenten en fruit. Het lichaam heeft dit micronutriënt in verhoogde mate nodig bij infecties, koorts en bloedingen. Vitamine C i…
Vitaminegebrek  klachten, symptomen en aandoeningen

Vitaminegebrek klachten, symptomen en aandoeningen

Vitaminen zijn organische verbindingen, ook wel micronutriënten genoemd. Ze zijn elke dag in kleine hoeveelheden nodig om het lichaam goed te laten functioneren. Op enkele uitzonderingen na kan het li…
Extra vitamine A  aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Extra vitamine A aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Vitaminen zijn onontbeerlijk voor het goed functioneren van het lichaam, maar een uitgesproken tekort aan vitaminen komt tegenwoordig zelden nog voor dankzij een gevarieerd voedingspatroon. Toch gaat…
Extra vitamine B6  aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Extra vitamine B6 aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Vitamine B6 (pyridoxine) oefent met name invloed uit op de eiwitstofwisseling, maar is ook noodzakelijk voor de aanmaak van hormonen en een goed functionerend immuunsysteem. Tekorten willen wel eens o…
Gepubliceerd door Orion op 31-10-2015, laatst gewijzigd op 16-03-2019. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
Schrijf mee!