Orion » Specials » Leverziekten

Aandoeningen van de lever van geelzucht tot leverfalen

Aandoeningen van de lever  van geelzucht tot leverfalen De lever weegt ongeveer 1,5 kilo, bestaat uit een linker- en rechterkwab en ligt rechtsboven in de buikholte, tegen het middenrif aan. Ook maakt de lever elke dag ongeveer een halve liter gal aan, afgevoerd via de galwegen. Verder bevat het orgaan ongeveer 800 ml bloed. Dit zijn zomaar enkele cijfers over de lever, die dan ook een spilfunctie heeft in de fysiologie en tot de systeemorganen wordt gerekend. De functies ervan zijn talrijk, maar de aandoeningen waaraan de lever kan lijden helaas ook. De lever kan men een chemische verwerkingsfabriek noemen met een enorme ontgiftingscapaciteit. Ook heeft de lever een groot regeneratievermogen indien er sprake is van onherstelbaar beschadigd leverweefsel, zoals bij levercirrose.

Inhoud


Lever en galwegen / Bron: Henry Vandyke Carter, Wikimedia Commons (Publiek domein)Lever en galwegen / Bron: Henry Vandyke Carter, Wikimedia Commons (Publiek domein)

De lever en de spijsvertering

Het grootste gedeelte van het capillaire bloed uit het darmstelsel (tractus digestivus) komt via de poortader (vena porta) in de lever. De aminozuren van de door enzymen afgebroken eiwitten worden in de lever opgebouwd tot lichaamseigen eiwitten, waaronder bloedeiwitten en hormonen. Een van de belangrijkste functies van de lever naast die van de alvleesklier (pancreas) betreft dan ook de verwerking van voedingsstoffen die vanuit de damwand worden aangevoerd.

Functies van de lever

Naast de vele verwerkingsfuncties produceert de lever galvloeistof die onmisbaar is voor de emulgatie van vetten in de dunne darm. Gal wordt via de galwegen naar de darm afgevoerd, afhankelijk van de hoeveelheid vet dat een maaltijd bevat. Minder bekend is dat de lever een belangrijke warmtebron is dankzij de vele stofwisselingsprocessen die er plaatsvinden.

Ontgiftingscapaciteit

Stoffen die de darmwand passeren en schadelijk zijn voor het lichaam worden in de lever geneutraliseerd, onder andere door de chemische binding aan glucuronzuur en acetylering. Een voorbeeld daarvan is alcohol, een voor het lichaam schadelijke stof.

Bron: FotoshopTofs, PixabayBron: FotoshopTofs, Pixabay

Stapelingsfunctie en opbouw

De lever vervult een belangrijke rol in de koolhydraatstofwisseling. De tot glucose gesplitste koolhydraten komen in de lever terecht en worden gebruikt voor verbranding in de lichaamscellen, zoals in de spieren. Overtollige glucose wordt onder andere in de lever opgeslagen als glycogeen, waarbij insuline een grote rol speelt. De in de darm tot aminozuren gesplitste proteïnen zijn de bouwstenen voor de aanmaak van lichaamseigen eiwitten, zoals de bloedeiwitten albumine en globuline, de dragers van de immuunstoffen bij infecties. Hetzelfde geldt voor hormonen (eiwitverbindingen) en protrombine en fibrinogeen, die beide belangrijk zijn bij de bloedstolling. Daarnaast is de lever een bloedreservoir en stapelplaats voor mineralen en vitaminen, waaronder vitamine B12.

Leverziekten

Het spreekt vanzelf dat een slechte leverfunctie als gevolg van leverziekten de hele fysiologie van het lichaam raakt. Geelzucht (icterus) is een van de meest sprekende en opvallende voorbeelden van symptomen als gevolg van een acute of chronische hepatitis, vergiftigingen en tal van aandoeningen. Levercirrose is een chronische leveraandoening waarbij leverweefsel te gronde gaat en vooral ascites (buikvocht) op de voorgrond treedt. Andere aandoeningen zijn tumoren in de lever en leverfalen, dat plotseling optreedt of in de laatste fase van een chronische leverziekte.
Geelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoom

Geelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoom

Bij geelzucht is de huid gelig van kleur. Vooral het oogwit is gevoelig voor die verkleuring. Men ziet het soms ook bij pasgeborenen. Is het gevaarlijk? Welke oorzaken kunnen eraan ten grondslag ligge…
Medicijnvergiftiging (overdosis)  aspirine

Medicijnvergiftiging (overdosis) aspirine

Acetylsalicylzuur (aspirine) wordt vaak voorgeschreven door cardiologen (bij laag-risicopatiënten) en neurologen. Aspirine behoort net als de andere salicylpreparaten tot de groep salicylaten. Ze hebb…
Medicijnvergiftiging (overdosis)  paracetamol

Medicijnvergiftiging (overdosis) paracetamol

Paracetamol is een pijnstiller en koortsverlager, een zelfzorgmedicijn dat in Nederland en België massaal wordt geslikt. Het middel is relatief veilig. Althans vergeleken met bijvoorbeeld de NSAID's,…
Oorzaken van pijn  galsteen, niersteen en ileus (kolieken)

Oorzaken van pijn galsteen, niersteen en ileus (kolieken)

Een koliek is een zeer heftige, plotseling optredende pijnaanval. Kolieken komen doorgaans golfsgewijs en de pijn is meestal zo venijnig dat de patiënt verkrampt. De instinctieve bewegingsdrang is onb…
Leververvetting (steatose) en levercirrose door alcohol

Leververvetting (steatose) en levercirrose door alcohol

Leververvetting (steatose) waarbij alcohol in het spel is door alcoholmisbruik of gewoontedrinken kan kortdurende of chronische leverbeschadiging tot gevolg hebben. Af en toe 'heel veel' drinken v…
Spijsvertering onder de loep  de lever

Spijsvertering onder de loep de lever

De lever heeft een spilfunctie in de spijsvertering. De poortader transporteert immers het zeer voedingsstofrijke bloed van de darmen naar dit orgaan. Bovendien is de lever een voorraadkamer van vitam…
Eerste hulp bij vergiftigingen

Eerste hulp bij vergiftigingen

Vergiftigingen vinden dikwijls in huis plaats, variërend van zeer etsende stoffen tot insecticiden, medicijnen en alcohol. In nogal wat gevallen zijn jonge kinderen het slachtoffer. Een doosje paracet…
Anatomie & fysiologie in 10 stappen  lever en galwegen

Anatomie & fysiologie in 10 stappen lever en galwegen

De lever ligt rechts in de bovenbuik, tegen het middenrif aan, en weegt ongeveer 1500 gram. De poortader vervoert het zeer voedingsrijke bloed van de darmen naar dit grootste orgaan in de buikholte, w…
Medicijnvergiftiging (overdosis)  diclofenac

Medicijnvergiftiging (overdosis) diclofenac

Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum verwerkt jaarlijks tienduizenden informatieverzoeken van artsen en hulpverleners die geconfronteerd worden met intoxicaties bij hun patiënten. Diclofena…
Alcoholisme  de vier stadia

Alcoholisme de vier stadia

Alcoholmisbruik veroorzaakt ernstige lichamelijke, psychische en sociale problemen. In de westerse cultuur is alcohol min of meer geaccepteerd, maar net zo desastreus als andere 'drugs'. De sociale ac…
Leverfalen of leverinsufficiëntie  acuut en chronisch

Leverfalen of leverinsufficiëntie acuut en chronisch

Leverfalen, ofwel ernstige leverinsufficiëntie, kan binnen een zeer kort tijdsbestek fataal zijn of een chronisch verloop hebben, bijvoorbeeld door een sluipende leverziekte. In beide gevallen zijn de…
De sluipende symptomen van levercirrose

De sluipende symptomen van levercirrose

Levercirrose staat in het teken van onherstelbare leverschade, doorgaans in de latere stadia van leverziekten en virusinfecties. Bij levercirrose vormt zich bindweefsel rondom de levercellen, de galwe…
Zo ontstaat geelzucht (icterus)

Zo ontstaat geelzucht (icterus)

Geelzucht (icterus) treedt op wanneer de serumconcentratie bilirubine in het bloed meer dan 1,5 mg per 100 ml bedraagt. Ophoping of cumulatie van bilirubine geeft de huid en slijmvliezen een gelige ti…
Gepubliceerd door Orion op 27-04-2020, laatst gewijzigd op 21-02-2023. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties