Orion » Specials » Ademhalingsproblemen
Orion: Informatie van A tot Z

Als ademhalen niet meer vanzelf gaat

Als ademhalen niet meer vanzelf gaat Ademhalingsstoornissen hebben niet altijd wat met de longen te maken. Die kunnen kerngezond zijn. Hartproblemen zijn vaak de boosdoener bij mensen die zeggen dat ‘ademen sinds enige tijd niet meer vanzelf gaat’. Bij de minste of geringste inspanning zijn ze kortademig en soms zelfs cyanotisch. Tal van andere oorzaken kunnen eveneens een benauwd gevoel of kortademigheid veroorzaken. Er zijn karakteristieke ademhalingsstoornissen die duiden op een bepaalde aandoening van bijvoorbeeld de nieren of de hersenen.

Inhoud


Ademcentrum en chemoreceptoren

Onder normale omstandigheden gaat ademen ‘vanzelf’, waarbij de ademhaling is aangepast aan de stofwisselingsbehoefte. Bij inspanning ademt men sneller omdat de celverbranding is opgevoerd en het lichaam dus om meer zuurstof vraagt. Als reactie is de ademhaling dieper en versneld. De ademprikkel heeft alles te maken met het kooldioxidegehalte in het bloed en de chemoreceptoren die de koolzuurspanning 'melden' aan het ademcentrum. Hoe meer koolzuur – een afbraakproduct van de celstofwisseling – hoe intenser de ademprikkel.

Longen / Bron: Toubibe, PixabayLongen / Bron: Toubibe, Pixabay
Zuurstoftekort
Ook andere zure metabolische stoffen stimuleren de ademhaling. In normale gevallen verloopt dat samenspel moeiteloos. Als door een ziekte de longcapaciteit verminderd is, zal ondanks het snelle ademen om het zuurstoftekort aan te vullen langer sprake zijn van kortademigheid en wellicht zelfs van cyanose (blauwe verkleuring van de huid).

De wonderlijke longen

Elke long bevat ongeveer 150 miljoen longblaasjes (alveoli). Daar vindt de gaswisseling plaats met behulp van diffusie, waarbij zuurstof wordt opgenomen in het bloed en koolzuur wordt uitgeademd. Dankzij dit fascinerende systeem kan de stofwisseling standhouden.

Koolzuurspanning

In klinische omstandigheden, bijvoorbeeld bij shock of andere acute aandoeningen, wordt vaak de koolzuurspanning en de zuurstofverzadiging in het bloed gemeten om te bepalen of de patiënt extra zuurstof toegediend moet krijgen of juist niet.

Acidose

Bepaalde ademhalingsstoornissen wijzen op acidose, ofwel verzuring. Dat kan een respiratoire acidose zijn, bij een hoge koolzuurspanning in het bloed, of een metabole acidose. In het laatste geval is er sprake van een stoornis in de stofwisseling van de koolhydraten, eiwitten en vetten. Tal van afbraakproducten verzuren dan het bloed, waarbij de patiënt steeds suffer wordt en uiteindelijk in coma raakt. De Kussmaul-ademhaling, een zeer diep ademhalingstype, is daar vaak het gevolg van.
Ademhalingsstoornissen – Cheyne Stokes-ademhaling

Ademhalingsstoornissen – Cheyne Stokes-ademhaling

Ademen gaat vanzelf, zo lijkt het. Toch is elke in- en uitademing het resultaat van een ingewikkeld fysiologisch en chemisch proces. Het ademhalingscentrum in de hersenen en de zuurgraad (pH) van het…
Ademhaling tellen en observeren

Ademhaling tellen en observeren

De normale ademhaling (in rust) verloopt moeiteloos, geruisloos en vrijwel onbewust. Dit grotendeels autonome proces is onderhevig aan tal van fysiologische processen die niet onder invloed staan van…
Kortademig bij geringe inspanning (dyspnoe d'effort)

Kortademig bij geringe inspanning (dyspnoe d'effort)

De oorzaak van kortademigheid (dyspnoe) is in de meeste gevallen te vinden in de luchtwegen of longcirculatie. Dyspnoe kan sluipend ontstaan, maar ook in korte tijd, zoals bij een luchtwegvernauwing d…
Ademhalingsstoornissen – afwijkingen van normale ademhaling

Ademhalingsstoornissen – afwijkingen van normale ademhaling

De normale ademhaling bestaat uit een regelmatige afwisseling van inademen en uitademen. Het is een onwillekeurig proces, hoewel enigszins door de wil te beïnvloeden. Het ademcentrum in het verlengde…
Een ongezonde hoest

Een ongezonde hoest

Iedereen kent dat hoestje wel. Is het niet bij zichzelf dan wel bij anderen. Vaak kuchen terwijl men niet verkouden is, soms met een stevige hoest of rochel. Dit is de beruchte rokershoest met als com…
Longemfyseem – een sluipende ziekte

Longemfyseem – een sluipende ziekte

Toenemende kortademigheid is een belangrijk kenmerk van longemfyseem. In het eindstadium van deze aandoening hapt de patiënt letterlijk naar lucht, waarbij hij de schouders optrekt om de ademhaling te…
Anatomie & fysiologie in 10 stappen – de longen

Anatomie & fysiologie in 10 stappen – de longen

De longen bevatten meer dan een half miljard longblaasjes (alveoli), waardoor de totale longoppervlakte – het respiratieoppervlak – ongeveer 60 m² is. Een zeer uitgebreid capillair netwerk rondom de a…
Ademhalingsstoornissen – Kussmaul-ademhaling

Ademhalingsstoornissen – Kussmaul-ademhaling

Wie de Kussmaul-ademhaling bij iemand waarneemt, dat geldt met name voor de leek, weet intuïtief dat er iets ernstigs aan de hand is. Deze zeer diepe ademhaling duidt doorgaans op nierinsufficiëntie o…
De hik – gevaarlijk of alleen hinderlijk?

De hik – gevaarlijk of alleen hinderlijk?

Iedereen heeft wel eens last van de hik. Zoals tijdens schrokkerig eten, haastig drinken, te veel lucht happen. Na een minuut of tien, of nog korter, is die hinderlijke hik meestal weer voorbij. Bij s…
Fysiologie van de ademhaling – de longblaasjes (alveoli)

Fysiologie van de ademhaling – de longblaasjes (alveoli)

Dankzij de longen kan het lichaam zuurstof uit de lucht opnemen en kooldioxide afgeven. Deze gaswisseling (diffusie) vindt in de longblaasjes plaats, waarvan elke long er gemiddeld ruim 150 miljoen he…
Fysiologie van de ademhaling – de adembewegingen

Fysiologie van de ademhaling – de adembewegingen

De adembewegingen vormen samen met de longblaasjes en de ventilatoire ruimten (longcapaciteit) een hecht driemanschap. Naast tal van andere fysiologische factoren zijn het vooral deze aspecten die een…
Gepubliceerd door Orion op 03-01-2014, laatst gewijzigd op 12-05-2019. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
Schrijf mee!