Orion » Specials » Hart en vaatstelsel
Orion: Informatie van A tot Z

Van hartkleppen tot sinusknoop

Van hartkleppen tot sinusknoop De bloedsomloop (hart- en vaatstelsel) is een gesloten circuit en speelt een cruciale rol in het transporteren van zuurstof en voedingsstoffen naar alle lichaamscellen. Het hart is de motor van de bloedsomloop en heeft als taak het handhaven van een constante bloedcirculatie. Het is bovendien een krachtpatser die elke minuut ongeveer 4 liter bloed door het lichaam pompt (hartminuutvolume). Rust gunt dit orgaan zich niet. Na elke samentrekking volgt een pauze van nog geen halve seconde. Pas in de 17de eeuw kreeg de wetenschap een duidelijk beeld van de anatomie en fysiologie van de bloedsomloop.

Inhoud


Hartprestatie

Bron: Clker Free Vector Images, PixabayBron: Clker Free Vector Images, Pixabay
Het hart maakt deel uit van het autonome zenuwstelsel. Het kan uit zichzelf samentrekken onder invloed van twee zenuwen:
  1. Een zijtak van de nervus vagus, behorend tot het parasympathisch zenuwstelsel. Deze zenuw werkt remmend op de hartspier om te voorkomen dat er meer arbeid wordt verricht dan strikt noodzakelijk is.
  2. Sympathische zenuwen, ofwel de nervi accelerantes. Ze versnellen de werking van het hart zodra dat nodig is.

Bloedvaten

Zonder bloedvaten kan het hart niets beginnen – en vice versa. De haarvaten (capillairen) nemen een bijzondere plaats in. Overal in het lichaam waar sprake is van veel verbranding, en waar dus veel zuurstof wordt verbruikt en kooldioxide geproduceerd, bevindt zich een wirwar van haarvaatjes, zoals in de spieren.

Haarvaten (capillairen)

Deze arteriolen verwijden zich en trekken zich samen naarmate een orgaan of spier meer of minder bloed (lees: zuurstof en voedingsstoffen) nodig heeft. Dankzij dit samenspel wordt de hoeveelheid bloed in de organen voor een groot deel bepaald door de samentrekking van de spiertjes in de wand (tunica media) van de haarvaatjes.

Ingewikkeld en noodzakelijk samenspel

In het hart- en vaatstelsel hangt alles met elkaar samen. Het hart heeft de bloedvaten nodig, en de bloedvaten het hart. Daar komt bij dat de samenstelling van het bloed eveneens van wezenlijk belang is. Zonder de rode bloedlichaampjes (erytrocyten), die zuurstofmoleculen aan zich hechten, hebben de cellen weinig aan een hart dat uitstekend functioneert en het bloed efficiënt door de bloedvaten stuwt.
Flauwvallen (syncope) niet altijd onschuldig

Flauwvallen (syncope) niet altijd onschuldig

Flauwvallen (syncope) mag niet in één adem worden genoemd met ‘shock’. De oorzaken van flauwvallen zijn doorgaans minder ernstig en het bewustzijnsverlies is kortdurend. Bij flauwvallen is er eveneens…
Antigenen versus antistoffen

Antigenen versus antistoffen

Het lichaam heeft allerlei afweermechanismen ontwikkeld tegen bacteriën, virussen en andere ziekteverwekkers. De huid is er een van. Net als de slijmvliezen. Ook de leukocyten doen hun best om binneng…
Zo wordt de bloeddruk geregeld

Zo wordt de bloeddruk geregeld

Bloeddruk is de druk die het bloed uitoefent op de vaatwand, ofwel de druk waaronder het bloed door het gesloten bloedvatenstelsel wordt gestuwd. In het klinisch spraakgebruik wordt daar echter de dru…
Het principe van de bloedsomloop (hart en vaatstelsel)

Het principe van de bloedsomloop (hart en vaatstelsel)

Het belangrijkste doel van de bloedsomloop is het transport van het bloed door het lichaam. Het hart is de pomp die het rode levensvocht door de bloedvaten stuwt. Aldus wordt elke lichaamscel verzorgd…
De wonderlijke rode bloedcellen (erytrocyten)

De wonderlijke rode bloedcellen (erytrocyten)

Rode bloedcellen (erytrocyten) waarborgen het transport van zuurstof en kooldioxide in het bloed. Dat is hun belangrijkste taak. Deze wonderlijke cellen hebben geen kern, in tegenstelling tot de erytr…
Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het hart

Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het hart

Het hart gunt zich alleen rust tussen twee slagen in. In die korte periode moet de hartspier zich herstellen van zijn noeste werk. Het hart – onze trouwste bondgenoot – pompt bij elke contractie 50-10…
Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het bloed

Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het bloed

Bloed stroomt door vrijwel alle weefsels en is samengesteld uit plasma en bloedcellen. De totale lengte van het vaatbed – slagaders, aders en haarvaten – is om en nabij de 100.000 kilometer. Het hart…
De wonderlijke witte bloedcellen (leukocyten)

De wonderlijke witte bloedcellen (leukocyten)

Witte bloedcellen (leukocyten) zijn relatief groot en niet zo talrijk als de rode bloedcellen (erytrocyten). De verhouding is ongeveer 1 leukocyt op de 700 erytrocyten. Leukocyten zijn uitermate belan…
De fascinerende bloedcellen

De fascinerende bloedcellen

Het bloed stroomt door bloedvaten met een totale lengte van ruim 100.000 kilometer. Een afstand die bijna niet te bevatten is. Elke mm³ bloed bevat miljoenen rode bloedlichaampjes, die het bloed die t…
Bloedstolling en anticoagulantia

Bloedstolling en anticoagulantia

De bloedstolling is een ingewikkeld proces. Bloed agglutineert aan de binnenkant van de vaten of het klontert zodra het in aanraking komt met lucht. Dat is maar goed ook, anders zou men bij de minste…
De ingenieuze werking van het hart

De ingenieuze werking van het hart

Het hart bestaat uit twee holle spieren, gescheiden door een bindweefselring die zich tussen de boezems (atria) en de kamers (ventrikels) bevindt. Dit orgaan is de motor van de bloedsomloop en – volge…
Zo ontstaat trombose

Zo ontstaat trombose

Door allerlei oorzaken vormen zich bloedstolsels en fibrinelaagjes in de bloedvaten, in het laatste geval om te voorkomen dat de vaten gaan lekken. Bij een verwonding komt het bloedstollingsproces met…
Trombose – een sluipmoordenaar

Trombose – een sluipmoordenaar

Longembolie, hartinfarct, trombosebeen en CVA (herseninfarct, beroerte). Het zijn enkele van de meest bekende aandoeningen als gevolg van bloedstollingsproblemen. Bij een slagaderlijke trombose moet m…
De harttonen beluisteren en interpreteren

De harttonen beluisteren en interpreteren

Harttonen spreken tot de verbeelding. Met een stethoscoop hoort men het hart duidelijk kloppen, als een machine die van geen ophouden weet, die buiten de wil om werkt en een eigen leven leidt. De stet…
Gepubliceerd door Orion op 20-08-2013, laatst gewijzigd op 19-02-2019. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
Schrijf mee!