Orion » Specials » Dood
Orion: Informatie van A tot Z

Heden ik, morgen gij

Heden ik, morgen gij Iedereen moet vroeg of laat de confrontatie aangaan met de dood. In de medische wetenschap zijn allerlei definities opgesteld om de dood 'in kaart' te brengen, zoals klinisch dood, somatische dood, biologische dood, hersendood en cellulaire dood. Sterven is een zeer persoonlijke ervaring. Als er sprake is van een sterfbed heeft de familie grote invloed op de stervende en kunnen er over en weer veel misverstanden en conflicten ontstaan. Zeker als de ongeneeslijk zieke zich losmaakt van de omgeving om zich voor te bereiden op de dood, maar de familie nog niet tot aanvaarding is gekomen.

Inhoud


Wanneer is iemand dood?

Iemand is feitelijk dood als de ademhaling, de hartslag en het bewustzijn verdwenen zijn en reanimatie niet meer mogelijk is. Het wordt ook wel de laatste, onomkeerbare fase van de somatische dood genoemd. Dat wil echter niet zeggen dat dan alle levensprocessen gestopt zijn. Het cellulair metabolisme kan nog urenlang na de somatische dood standhouden. Dat hangt af van de aanwezige zuurstof en voedingsstoffen in de cellen. Reanimeren is dan echter niet meer mogelijk, althans niet zoals de stand van de wetenschap nu is.

Bron: Coombesy / PixabayBron: Coombesy / Pixabay

Familie en vrienden

De Amerikaanse psychiater Elisabeth Kübler-Ross (1926-2004) heeft na jarenlang onderzoek en talloze vraaggesprekken met stervenden onderscheid gemaakt tussen vijf stervensfasen (1926-2004) die elkaar overlappen. Eigenlijk maken familie en vrienden van de ongeneeslijk zieke deze fasen ook mee.

Acceptatie

Familieleden kunnen het bijvoorbeeld heel moeilijk krijgen als de stervende zich mentaal losmaakt van zijn omgeving, als voorbereiding op de dood, terwijl de familie het levenseinde van de geliefde nog lang niet geaccepteerd heeft. Ze realiseren zich niet dat ze het dan extra moeilijk maken voor de stervende om afscheid te nemen.

Lijkschouw

Er bestaan nogal wat misverstanden over. In Nederland mag iedereen de dood vaststellen, maar de overlijdensverklaring (A-verklaring), en een verklaring omtrent de doodsoorzaak (B-verklaring), moet worden uitgeschreven door een arts. Het doel daarvan is het uitsluiten van een niet-natuurlijke doodsoorzaak. Als daar ook maar enige twijfel over bestaat, moet de lijkschouwer eraan te pas komen en wordt de genoemde overlijdensverklaring niet getekend, maar het overlijden gemeld aan de officier van justitie, die vervolgens een verklaring van niet-natuurlijk overlijden tekent.
Fysieke kenmerken van het sterven (stervensproces)

Fysieke kenmerken van het sterven (stervensproces)

Sterven is afscheid nemen. Zeker als het een (lang) sterfbed betreft. Er zijn veel fysieke kenmerken die erop duiden dat het einde onherroepelijk nadert. Er gaat echter veel aan vooraf. De naasten kri…
De fysieke dood  lijkvlekken en circulatievlekken

De fysieke dood lijkvlekken en circulatievlekken

De dood treedt in zodra alle functies van de vitale organen, zoals het hart en de hersenen, op onomkeerbare wijze zijn uitgevallen. Het vaststellen van de dood maakt deel uit van de thanatologie, ofwe…
Acute hartdood (hartstilstand)

Acute hartdood (hartstilstand)

Plotseling houdt het hart het voor gezien. De betreffende persoon valt 'dood' neer. De oorzaak kan asystolie zijn, waarbij het ecg vlak is (een horizontale streep op de monitor). Vaak is er echter spr…
De dood komt in fasen

De dood komt in fasen

Sterven betekent zich losmaken van het aardse. Naarmate de vitale lichaamsfuncties het geleidelijk laten afweten, wordt men suffer en vernauwt het bewustzijn, althans in de meeste gevallen. Voor velen…
De fysieke dood  lijkstijfheid (rigor mortis)

De fysieke dood lijkstijfheid (rigor mortis)

Thanalogie is de leer van de doodsverschijnselen. Naast de postmortale lijkvlekken is lijkstijfheid een van de vele verschijnselen die na de fysieke dood optreden. De dood is wetenschappelijk gezien e…
Wie is bang voor de dood?

Wie is bang voor de dood?

De dood. Er zijn maar weinig mensen die er niet bang voor zijn. De dood kan zo snel als de wind komen; zo pijnloos als de guillotine, zou men in vervlogen tijden zeggen. Of na een lang, kwellend ziekb…
Gepubliceerd door Orion op 08-01-2015, laatst gewijzigd op 30-08-2017. Het auteursrecht van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
Schrijf mee!