Orion » Specials » Medische weetjes
Orion: Informatie van A tot Z

Allerlei wetenswaardigheden over de biologie van de mens

Allerlei wetenswaardigheden over de biologie van de mens De biologie van de mens gaat niet alleen over anatomie. Het is een zeer omvangrijke wetenschap met tal van onderverdelingen, waaronder de fysiologie. Aan de complexiteit van de bouw en werking van het menselijk lichaam lijkt geen einde te komen. Telkens worden er nieuwe ontdekkingen gedaan die de opgedane kennis in een nieuw licht plaatsen. De leer van de biologie is dus vooral dynamisch van aard, hoewel de basiskennis grotendeels vaststaat.

Inhoud


Leer der levensverschijnselen

Zo zou men biologie ook kunnen definiëren. De belangrijkste onderverdelingen daarvan zijn de bouw (anatomie) van het menselijk lichaam, de stofwisseling, de voorplanting en groei, de weerstand tegen schadelijke invloeden en de waarneming. Hoewel de mens ongelofelijk veelzijdig is, en lichamelijk en psychisch al even ingewikkeld in elkaar zit, is in feite alles te herleiden tot de cellen. Het zijn de bouwstenen van het lichaam en de basis waarop we functioneren.

Samenspel

Een van de wonderlijkste levensverschijnselen is de stofwisseling, ofwel het metabolisme. Het speelt zich allemaal af in de cel, die om te functioneren en om zich te kunnen delen voedingsstoffen verbrandt met behulp van zuurstof en daarbij als afbraakproduct koolzuur uitscheidt, dat weer wordt afgegeven aan de longen. Maar ook mechanisch zit het lichaam perfect in elkaar. Kenmerkend is het samenspel tussen alle fysiologische verrichtingen. Het een kan niet zonder het ander.

Leuke weetjes

In deze special belichten we veelal curieuze wetenswaardigheden uit het brede vakgebied dat biologie heet. We diepen ze elk afzonderlijk op uit een biologisch samenspel dat ‘afzonderlijkheid’ eigenlijk niet toelaat. ‘Zo werkt...’ of ‘Zo functioneert...’ of ‘Zo beweegt... ’ zijn stuk voor stuk leuke medische weetjes, die verdiepend kunnen werken zonder diepgravend in te gaan op het biologische samenspel van het lichaam als geheel.
Soorten injecties – van subcutaan tot intramusculair

Soorten injecties – van subcutaan tot intramusculair

Ruim honderdvijftig jaar geleden vond de Schot Alexander Wood de holle naald uit. Decennia later was het de Fransman Pravaz die na lang experimenteren de injectiespuit voor het voetlicht bracht. Het i…
Ademhalingsstoornissen – Cheyne Stokes-ademhaling

Ademhalingsstoornissen – Cheyne Stokes-ademhaling

Ademen gaat vanzelf, zo lijkt het. Toch is elke in- en uitademing het resultaat van een ingewikkeld fysiologisch en chemisch proces. Het ademhalingscentrum in de hersenen en de zuurgraad (pH) van het…
Heesheid kan ernstige oorzaak hebben

Heesheid kan ernstige oorzaak hebben

Iedereen is wel eens hees of schor. Bijvoorbeeld na lang en hard praten. Of na een avondje stappen en tijdens een verkoudheid. Kinderen kunnen zich letterlijk schor schreeuwen. In het gros van de geva…
Vaak een bloedneus – gevaarlijk of alleen hinderlijk?

Vaak een bloedneus – gevaarlijk of alleen hinderlijk?

Een bloedneus kan veel oorzaken hebben, variërend van neuspeuteren, kou, hoge bloeddruk en aderverkalking. In de meeste gevallen is een bloedneus echter onschuldig van aard. Bij jonge mensen is dan va…
Eerste hulp bij een blauw oog

Eerste hulp bij een blauw oog

In tekenfilms weten ze wel raad met een blauw oog: ze leggen er een rauwe biefstuk op. En de kwakzalvers uit vervlogen tijden plakten bloedzuigers op de aangedane huid. Gelukkig zijn er tegenwoordig e…
Eerste hulp bij overbelaste spieren en gewrichten

Eerste hulp bij overbelaste spieren en gewrichten

Wie gewend is om elke dag een blokje om te lopen zal bij een wandeling van 25 kilometer zonder de juiste opbouw en voorbereiding spierpijn en gewrichtsklachten krijgen. Spieren, pezen en gewrichten mo…
Zo wordt de bloeddruk geregeld

Zo wordt de bloeddruk geregeld

Bloeddruk is de druk die het bloed uitoefent op de vaatwand, ofwel de druk waaronder het bloed door het gesloten bloedvatenstelsel wordt gestuwd. In het klinisch spraakgebruik wordt daar echter de dru…
Zo herken je ontstekingsverschijnselen

Zo herken je ontstekingsverschijnselen

Een ontsteking is een lichamelijke reactie op weefselbeschadiging, pathogene microben of schadelijke stoffen en andersoortige prikkels. Iedereen heeft wel eens last van een ontsteking, zoals een ontst…
Geelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoom

Geelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoom

Bij geelzucht is de huid gelig van kleur. Vooral het oogwit is gevoelig voor die verkleuring. Men ziet het soms ook bij pasgeborenen. Is het gevaarlijk? Welke oorzaken kunnen eraan ten grondslag ligge…
Centrale en perifere cyanose (blauwzucht)

Centrale en perifere cyanose (blauwzucht)

Wie wel eens in berggebieden is geweest, en daar een tijdlang kou heeft geleden, weet wellicht uit eigen ervaring wat cyanose is. De handen en voeten krijgen een blauwige kleur doordat de weefsels mee…
Zo ontstaat een steenpuist

Zo ontstaat een steenpuist

Stafylokokken zijn de veroorzakers van steenpuisten. Het is een ernstige infectie die altijd in een haarzakje of talgklier ontstaat. Kenmerkend voor een steenpuist is het harde infiltraat – vandaar de…
Anatomie & fysiologie in 10 stappen – de longen

Anatomie & fysiologie in 10 stappen – de longen

De longen bevatten meer dan een half miljard longblaasjes (alveoli), waardoor de totale longoppervlakte – het respiratieoppervlak – ongeveer 60 m² is. Een zeer uitgebreid capillair netwerk rondom de a…
Zo wordt de lichaamstemperatuur geregeld

Zo wordt de lichaamstemperatuur geregeld

Dankzij de relatief hoge lichaamstemperatuur verloopt de stofwisseling optimaal en gaat alles wat men in het dagelijks leven onderneemt sneller en doelmatiger. De warmbloedige mens is in zijn doen en…
Bloedonderzoek – vingerprik, venapunctie en astrup

Bloedonderzoek – vingerprik, venapunctie en astrup

Bloed heeft een transportfunctie, houdt mede het interne milieu (weefselvocht) constant en speelt een belangrijke rol in de afweer. Bloed stroomt door vrijwel alle weefsels en is het belangrijkste ver…
Zo geneest een snijwond (chirurgische wond)

Zo geneest een snijwond (chirurgische wond)

Een snijwond is ideaal om te hechten en wordt ook wel chirurgische wond genoemd, vergelijkbaar met een operatiewond die gladde, scherp begrensde randen heeft. Snijwonden ontstaan door een scherp voorw…
Wat is een waan?

Wat is een waan?

In de psychiatrie komen wanen vaak voor, zoals bij (vergiftigings)psychosen en schizofrenie. Ook arteriosclerose bij ouderen en alcoholisme/drugsmisbruik veroorzaken wanen. Mensen met een waan, ofwel…
De fysieke dood – lijkstijfheid (rigor mortis)

De fysieke dood – lijkstijfheid (rigor mortis)

Thanalogie is de leer van de doodsverschijnselen. Naast de postmortale lijkvlekken is lijkstijfheid een van de vele verschijnselen die na de fysieke dood optreden. De dood is wetenschappelijk gezien e…
Hoe ontstaat oedeem?

Hoe ontstaat oedeem?

Zoals bij alle fysiologische processen is ook de wijze waarop oedeem ontstaat zeer complex. Tal van factoren spelen daarbij een rol, waaronder de nierfunctie, de hartwerking, de leverfunctie en als ge…
De hik – gevaarlijk of alleen hinderlijk?

De hik – gevaarlijk of alleen hinderlijk?

Iedereen heeft wel eens last van de hik. Zoals tijdens schrokkerig eten, haastig drinken, te veel lucht happen. Na een minuut of tien, of nog korter, is die hinderlijke hik meestal weer voorbij. Bij s…
Zo ontstaat een abces

Zo ontstaat een abces

Een abces betekent weefselversterf, ofwel necrose. In feite is het een massagraf van levende en dode bacteriën, witte bloedcellen en weefselcellen. Pus, of etter, is de vervloeide inhoud van het abces…
Schaafwonden en straatvuil – een gevaarlijke combinatie

Schaafwonden en straatvuil – een gevaarlijke combinatie

Schaafwondjes hebben het imago onschuldig te zijn. Deze wondjes doen even pijn, er komt een roofje op en de genezing verloopt snel. Toch wijst de praktijk vaak anders uit. Dat geldt zeker voor mensen…
Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het maag-darmkanaal

Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het maag-darmkanaal

De spijsvertering vindt plaats in het maag-darmkanaal. Het doel ervan is om het voedsel zodanig te veranderen dat de voedingsstoffen in het bloed kunnen worden opgenomen. Dit wordt het 'verteringsproc…
Acute hartdood (hartstilstand)

Acute hartdood (hartstilstand)

Plotseling houdt het hart het voor gezien. De betreffende persoon valt 'dood' neer. De oorzaak kan asystolie zijn, waarbij het ecg vlak is (een horizontale streep op de monitor). Vaak is er echter spr…
Eerste hulp bij extreme alcoholvergiftiging

Eerste hulp bij extreme alcoholvergiftiging

Alcohol onderdrukt het centrale zenuwstelsel. Medisch gezien is het een dempend middel en bovendien verslavend. Zoals tabak, drugs maar ook het onschuldige kopje koffie verslavend zijn. Van alle intox…
Illusie en illusionaire vervalsing

Illusie en illusionaire vervalsing

In de psychiatrie komen illusies en illusionaire vervalsingen regelmatig voor bij mensen met psychosen en intoxicaties. De drugsroes is daarvan een karakteristiek voorbeeld. Maar deze schijnwerkelijkh…
Hardnekkige slikstoornissen (dysfagie)

Hardnekkige slikstoornissen (dysfagie)

Iedereen verslikt zich wel eens. Daar kijkt niemand van op als het (zeer) incidenteel blijft. Aanvankelijk blijven slikstoornissen vaak beperkt tot een hinderlijke sensatie tijdens het slikken, wat ec…
Zo ontstaat een kwaadaardige tumor

Zo ontstaat een kwaadaardige tumor

Een gezwel of tumor (neoplasma) is het gevolg van abnormale celgroei, waarbij de celdeling op ongecontroleerde wijze plaatsvindt. Woekering wil zeggen dat de betreffende 'celklompen' de normale anatom…
Oorzaken van pijn – ontsteking

Oorzaken van pijn – ontsteking

Een ontsteking doet vrijwel altijd pijn. Van de vijf klassieke symptomen van de ontsteking is pijn het verschijnsel dat het prominentst op de voorgrond treedt. De steenpuist, veroorzaakt door stafylok…
Anatomie & fysiologie in 10 stappen – de nieren

Anatomie & fysiologie in 10 stappen – de nieren

De nieren zijn essentieel voor de verwijdering van afvalstoffen die vrijkomen bij onder andere de eiwitstofwisseling, zoals de stikstofproducten ureum, kreatinine en urinezuur, maar ook sulfaten en fo…
Pols opnemen – werkwijze

Pols opnemen – werkwijze

Pakweg elke seconde trekken de hartkamers samen en wordt het bloed met kracht in de longslagader en aorta gestuwd. Door deze druk rekken de slagaderlijke wanden uit terwijl de bloedgolf zich voortplan…
Wie is bang voor de huisspin?

Wie is bang voor de huisspin?

Je krijgt hartkloppingen van schrik. De paniek slaat toe zodra je een dikke, zwarte huisspin op de sneeuwwitte muur van je woonkamer ziet. In je lichaam komt dan een reeks van chemische reacties op ga…
Eerste hulp bij bloedende spataderen (varices)

Eerste hulp bij bloedende spataderen (varices)

Spataderen, of varices, zijn uitgezette aderen (venen) waarvan de aderkleppen meestal niet goed meer functioneren. Varices komen vooral in de benen voor, vaak na een trombose. Naast het negatieve esth…
Zo ontstaat (chronische) pijn

Zo ontstaat (chronische) pijn

Pijn is een symptoom. Een reactie op een ziekteproces, ongeacht de aard ervan. De pijnprikkel ontstaat bij de weefselbeschadiging, beter gezegd aan een zenuw. Dat kan bij het zenuwuiteinde zijn of erg…
De kniepeesreflex – zo werkt dat

De kniepeesreflex – zo werkt dat

Het menselijk lichaam telt talloze reflexen. De kniepeesreflex is er een van. Vrijwel iedereen kent dit wonderlijke mechanisme, waarbij het onderbeen met behulp van een reflexhamer plotseling een wipp…
Shock – acuut en levensbedreigend

Shock – acuut en levensbedreigend

Tijdens een shock laat de bloedsomloop het afweten. Daardoor krijgen de systeemorganen onvoldoende zuurstof en hopen de afvalstoffen, zoals kooldioxide, zich op. Alle lichaamsfuncties staan op instort…
Roodvonk (scarlatina) – een sluipende besmetting

Roodvonk (scarlatina) – een sluipende besmetting

Roodvonk is een (kinder)ziekte die gepaard gaat met uitslag of exantheem. De incubatietijd van deze infectieziekte is kort, slechts enkele dagen. Karakteristiek is de bijna scharlakenrode uitslag over…
Altijd moe – werkdruk en carrière

Altijd moe – werkdruk en carrière

Voor velen is het een strijd om 's ochtends uit bed te komen en naar het werk te gaan. Uitgeput zetten ze 's avonds op de bank voor de tv het sputterende energiemotortje weer uit. Vermoeidheid is een…
Altijd die vervelende obstipatie – tips tegen verstopping

Altijd die vervelende obstipatie – tips tegen verstopping

Wanneer is er sprake van obstipatie? Dat is individueel zeer verschillend. Veel mensen zeggen ‘verstopt’ te zijn als ze een dag niet naar het toilet zijn geweest. Voor anderen is driemaal per week vol…
De harttonen beluisteren en interpreteren

De harttonen beluisteren en interpreteren

Harttonen spreken tot de verbeelding. Met een stethoscoop hoort men het hart duidelijk kloppen, als een machine die van geen ophouden weet, die buiten de wil om werkt en een eigen leven leidt. De stet…
Longembolie na een operatie

Longembolie na een operatie

Vroeger liepen patiënten na een operatie vaak een 'longontsteking' op. Met de kennis van nu zou dat in een groot deel van de gevallen wel eens een longembolie geweest kunnen zijn, ofwel een longinfarc…
Het (chronische) verloop van een ziekte

Het (chronische) verloop van een ziekte

Ziekte is de tegenpool van gezondheid. Het is een verstoring van de homeostase, ofwel een uit evenwicht geraken van de biologische en zelfregulerende fysiologische krachten of systemen. Van veel ziekt…
Boezemfibrilleren en boezemflutter

Boezemfibrilleren en boezemflutter

Boezemflutter wordt ook wel boezemfladderen genoemd. Deze hartritmestoornis is nauw verwant aan boezemfibrilleren (atriumfibrilleren) en moet eveneens zo snel mogelijk behandeld worden. De complicatie…
Eerste hulp bij bevriezingsverschijnselen

Eerste hulp bij bevriezingsverschijnselen

De mate van bevriezing van bijvoorbeeld tenen, vingers, oorschelpen en neus is onder te verdelen in een aantal stadia of graden. Overigens zijn ook de verbrandingsletsels als zodanig ingedeeld. In het…
De fascinerende lichaamscellen

De fascinerende lichaamscellen

Het menselijk lichaam is opgebouwd uit miljarden cellen. Een cel is de kleinste eenheid van een organisme. De grootte van de gemiddelde lichaamscel bedraagt enkele honderdsten van een millimeter, hoew…
Geveld door de hongerklop

Geveld door de hongerklop

Hongerklop. De vrees van iedere wielrenner. Het bloedsuikergehalte is dan zo laag dat je de pedalen nauwelijks meer rond krijgt. Een mooi woord daarvoor is ‘hypoglykemie’. In wielrennerstermen: ‘de ma…
Spiercontracties – zo werkt dat

Spiercontracties – zo werkt dat

Spieren hebben veel taken. Ze spelen een grote rol in het handhaven van de lichaamshouding en het coördineren van bewegingen. Bovendien vormen de spieren de voornaamste warmtebron. Bij elke beweging t…
Aambeien (hemorroïden) – verzachtende tips & adviezen

Aambeien (hemorroïden) – verzachtende tips & adviezen

Aambeien (hemorroïden) behoren tot de meest voorkomende kwalen. Ruim driekwart van alle volwassenen heeft er in hun leven wel eens last van gehad. Toch hoeven aambeien, ofwel gezwollen weefsel met ges…
Rode bloedcellen (erytrocyten) – de cijfers

Rode bloedcellen (erytrocyten) – de cijfers

De microkosmos is zo klein als het heelal groot is. Deze stelling wordt zeer aanschouwelijk gemaakt als men het over bloed heeft, waarvan de rode bloedlichaampjes (erytrocyten) deel uitmaken. De bloed…
Spijsvertering onder de loep – de alvleesklier (pancreas)

Spijsvertering onder de loep – de alvleesklier (pancreas)

De alvleesklier (pancreas of buikspeekselklier) is een langgerekt orgaan en bevindt zich dwars achter de maag. De klier heeft tal van functies en produceert ongeveer 1 liter pancreassap per dag. Versc…
Hart- en vaatziekten – overzicht medicijnen

Hart- en vaatziekten – overzicht medicijnen

De cardioloog heeft veel soorten medicijnen tot zijn beschikking voor de behandeling van hart- en vaatziekten. Voor de leek is het bijna ondoenlijk om onderscheid te maken in die veelheid. Het onderve…
Medicijnen voor hart en bloedvaten – nitraten

Medicijnen voor hart en bloedvaten – nitraten

Nitraten zijn medicijnen die voornamelijk worden voorgeschreven bij mensen met angina pectoris, ofwel pijn op de borst (angineuze klachten). Eenvoudig gezegd komt de werking van nitraten erop neer dat…
Fysiologie van de ademhaling – de adembewegingen

Fysiologie van de ademhaling – de adembewegingen

De adembewegingen vormen samen met de longblaasjes en de ventilatoire ruimten (longcapaciteit) een hecht driemanschap. Naast tal van andere fysiologische factoren zijn het vooral deze aspecten die een…
Hormoonstelsel onder de loep – de schildklier

Hormoonstelsel onder de loep – de schildklier

De schildklier maakt thyroxine aan, een hormoon dat een regulerende invloed heeft op tal van stofwisselingsprocessen. Bovendien is dit vlindervormige orgaan van cruciaal belang voor de groei. Er zijn…
Het geheim van de bloedgroepen

Het geheim van de bloedgroepen

In 1900 deed de Oostenrijks-Amerikaanse arts en patholoog Karl Landsteiner een opzienbarende ontdekking. Hij kwam erachter dat de rode bloedlichaampjes van sommige mensen samenklonteren als men hun bl…
Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het hart

Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het hart

Het hart gunt zich alleen rust tussen twee slagen in. In die korte periode moet de hartspier zich herstellen van zijn noeste werk. Het hart – onze trouwste bondgenoot – pompt bij elke contractie 50-10…
Fysiologie van de ademhaling – de longblaasjes (alveoli)

Fysiologie van de ademhaling – de longblaasjes (alveoli)

Dankzij de longen kan het lichaam zuurstof uit de lucht opnemen en kooldioxide afgeven. Deze gaswisseling (diffusie) vindt in de longblaasjes plaats, waarvan elke long er gemiddeld ruim 150 miljoen he…
De 10 belangrijkste punten voor veilig medicijngebruik

De 10 belangrijkste punten voor veilig medicijngebruik

Bijsluiters van geneesmiddelen zijn niet het populairste leesvoer. Een medicijn heeft echter bijwerkingen, wisselwerkingen met andere medicamenten en er gelden contra-indicaties, ongeacht of het een p…
Vitaminegebrek – klachten, symptomen en aandoeningen

Vitaminegebrek – klachten, symptomen en aandoeningen

Vitaminen zijn organische verbindingen, ook wel micronutriënten genoemd. Ze zijn elke dag in kleine hoeveelheden nodig om het lichaam goed te laten functioneren. Op enkele uitzonderingen na kan het li…
Hallucinaties – wat zijn dat?

Hallucinaties – wat zijn dat?

Een hallucinatie is een waarnemingsstoornis. Het betreft een gewaarwording die niet berust op een zintuiglijke prikkel en die door de patiënt zeer hardnekkig als volkomen waar wordt beschouwd. Aan de…
Extra vitamine C – aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Extra vitamine C – aanbevolen hoeveelheid en overdosis

Vitamine C (ascorbinezuur) geeft de weerstand een boost en zit in verse groenten en fruit. Het lichaam heeft dit micronutriënt in verhoogde mate nodig bij infecties, koorts en bloedingen. Vitamine C i…
Besmetting of infectie?

Besmetting of infectie?

Micro-organismen of microben zijn levende wezens en alleen door een microscoop zichtbaar, zoals de naam eigenlijk al verklapt. Men rekent voor het gemak ook de virussen tot die groep, hoewel de wetens…
De vele oorzaken van agranulocytose (neutropenie)

De vele oorzaken van agranulocytose (neutropenie)

Agranulocytose wil zeggen dat het aantal (neutrofiele) granulocyten in het perifere bloed extreem laag is. Granulocyten zijn witte bloedcellen die een belangrijke rol vervullen in de afweer. Bij een t…
Zo verbeter je je lichaamshouding – tips & adviezen

Zo verbeter je je lichaamshouding – tips & adviezen

Een correcte lichaamshouding maakt altijd en overal een goede indruk. Het is een manier van presenteren, wat veel zegt over de persoonlijkheid. Een verkeerde lichaamshouding zegt eveneens veel. Zoals…
Gezondheid, ziekte en zorgverlening – de definities

Gezondheid, ziekte en zorgverlening – de definities

Als twee begrippen elkaar uitsluiten, dan zijn het wel 'ziekte' en 'gezondheid'. Intuïtief weet men dat ze elkaar niet verdragen. Maar alles is relatief. Persoonlijke ervaringen omtrent ziekte en gezo…
Zo ontstaat bloedarmoede (anemie)

Zo ontstaat bloedarmoede (anemie)

Elke minuut worden er miljoenen rode bloedlichaampjes (erytrocyten) aangemaakt. In combinatie met de vorming van trombocyten en leukocyten gaat het om een astronomisch aantal bloedcellen, nog afgezien…
De ingenieuze werking van het hart

De ingenieuze werking van het hart

Het hart bestaat uit twee holle spieren, gescheiden door een bindweefselring die zich tussen de boezems (atria) en de kamers (ventrikels) bevindt. Dit orgaan is de motor van de bloedsomloop en – volge…
Blij met uw kunstgebit?

Blij met uw kunstgebit?

Veel mensen zullen 'nee' antwoorden op die vraag. Zeker als men nog moet wennen aan het kunstgebit. Wellicht geldt dat ook voor u. Het wordt al makkelijker als u binnenkort voor de tweede of derde kee…
Zo beweegt een gewricht

Zo beweegt een gewricht

Zonder gewrichten is bewegen praktisch onmogelijk. De soepelheid en elegantie die mens en dier uitstralen, is mede te danken aan tal van soorten gewrichten, zoals kogelgewrichten, zadelgewrichten en d…
Bof (parotitis epidemica) – een onschuldige kinderziekte?

Bof (parotitis epidemica) – een onschuldige kinderziekte?

Bof (parotitis epidemica) wordt veroorzaakt door een paramyxovirus. Deze virale infectieziekte behoort tot de besmettelijkste kinderziekten en heeft een incubatietijd van 2 tot 3 weken. De symptomen v…
Bergwandelen – pas ook in de zomer op voor onderkoeling

Bergwandelen – pas ook in de zomer op voor onderkoeling

Bergwandelen is populair. Bij stralend weer – geen wolkje aan de lucht – vergeet menigeen dat in de bergen ook dan onderkoeling op de loer ligt, vooral op grotere hoogte. Het is dan ook niet vreemd da…
Obstipatie – naar de huisarts of niet?

Obstipatie – naar de huisarts of niet?

Wat erin gaat, komt er ook weer uit. Dat klinkt bijna als een wet van Newton. Veel mensen hebben echter grote moeite met die uitspraak. Zij ervaren namelijk het tegendeel: obstipatie. Ook wel constipa…
Waterpokken (varicella) – besmetting en symptomen

Waterpokken (varicella) – besmetting en symptomen

Waterpokken is een vrij onschuldige kinderziekte. De verwekker is een virus en de incubatietijd is twee tot hoogstens drie weken. Karakteristiek is de huiduitslag in de vorm van rode vlekjes, die aanv…
Difterie (kroep) – een bijna vergeten infectieziekte

Difterie (kroep) – een bijna vergeten infectieziekte

Difterie is een uiterst besmettelijke, bacteriële infectieziekte en werd vroeger ook wel kroep genoemd, niet te verwarren met pseudo-kroep. Difterie is bovendien een 'klassieke' kinderziekte, maar kom…
Mazelen (morbilli) – een zeer besmettelijke kinderziekte

Mazelen (morbilli) – een zeer besmettelijke kinderziekte

Mazelen is een virusziekte die voornamelijk kinderen treft. Deze zeer besmettelijke kinderziekte wordt ook wel ‘morbilli’ genoemd. Kenmerkend bij mazelen is de uitslag of het exantheem over het hele l…
Dreigend hartinfarct – de eerste signalen

Dreigend hartinfarct – de eerste signalen

Pijn op de borst, of angina pectoris, is vrijwel altijd het gevolg van inspanning. Zodra deze aanvallen ook in rust voorkomen, wordt de angina pectoris ‘instabiel’ genoemd. Angina pectoris is een symp…
Wondexcisie (wondtoilet) bij rafelige, vervuilde wonden

Wondexcisie (wondtoilet) bij rafelige, vervuilde wonden

Een snijwond wordt vrijwel altijd gehecht, eventueel alleen met een zwaluwstaartje als het kleine wonden betreft. De ideale wond om te hechten is vergelijkbaar met een operatiewond of chirurgische won…
Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het bloed

Anatomie & fysiologie in 10 stappen – het bloed

Bloed stroomt door vrijwel alle weefsels en is samengesteld uit plasma en bloedcellen. De totale lengte van het vaatbed – slagaders, aders en haarvaten – is om en nabij de 100.000 kilometer. Het hart…
Het geheim van de resusfactor

Het geheim van de resusfactor

Nadat de Amerikaanse arts Karl Landsteiner in 1901 het ABO-systeem van de bloedgroepen had ontdekt, leerde de ondervinding dat er bij bloedtransfusies soms dezelfde levensgevaarlijke verschijnselen vo…
IJzer en bloedarmoede (anemie) – de cijfers

IJzer en bloedarmoede (anemie) – de cijfers

Bij bloedarmoede is het hemoglobinegehalte (Hb) gedaald en/of het aantal rode bloedlichaampjes verminderd. In sommige gevallen is deze vermindering evenredig aan de daling van het hemoglobinegehalte,…
Suikerziekte (diabetes mellitus) door de eeuwen heen

Suikerziekte (diabetes mellitus) door de eeuwen heen

Suikerziekte is van alle eeuwen. Ook al noemt men de aandoening een welvaartsziekte van deze tijd, waarmee uiteraard diabetes type 2 wordt bedoeld. In de oudheid en in latere perioden stierven de mens…
Eerste hulp bij oorpijn – voorwerp of insect in het oor

Eerste hulp bij oorpijn – voorwerp of insect in het oor

Oorpijn kan veel oorzaken hebben, zoals oorletsel als gevolg van een trauma. Een van de meest voorkomende oorkwalen bij kinderen en volwassen is echter een verstopte buis van Eustachius door een keelo…
Zo ontstaat geelzucht (icterus)

Zo ontstaat geelzucht (icterus)

Geelzucht (icterus) treedt op wanneer de serumconcentratie bilirubine in het bloed meer dan 1,5 mg per 100 ml bedraagt. Ophoping of cumulatie van bilirubine geeft de huid en slijmvliezen een gelige ti…
Eerste hulp bij vergiftigingen

Eerste hulp bij vergiftigingen

Vergiftigingen vinden dikwijls in huis plaats, variërend van zeer etsende stoffen tot insecticiden, medicijnen en alcohol. In nogal wat gevallen zijn jonge kinderen het slachtoffer. Een doosje paracet…
Nooit meer kiespijn!

Nooit meer kiespijn!

Velen zijn in hun sas met hun dubbele prothese en willen niet anders meer. ‘Nooit meer kiespijn!’ roepen ze. De kunstgebitten van tegenwoordig zien er bovendien heel naturel uit en zijn niet van echt…
Zo ontstaat trombose

Zo ontstaat trombose

Door allerlei oorzaken vormen zich bloedstolsels en fibrinelaagjes in de bloedvaten, in het laatste geval om te voorkomen dat de vaten gaan lekken. Bij een verwonding komt het bloedstollingsproces met…
Trombose – een sluipmoordenaar

Trombose – een sluipmoordenaar

Longembolie, hartinfarct, trombosebeen en CVA (herseninfarct, beroerte). Het zijn enkele van de meest bekende aandoeningen als gevolg van bloedstollingsproblemen. Bij een slagaderlijke trombose moet m…
Bloedstolling en anticoagulantia

Bloedstolling en anticoagulantia

De bloedstolling is een ingewikkeld proces. Bloed agglutineert aan de binnenkant van de vaten of het klontert zodra het in aanraking komt met lucht. Dat is maar goed ook, anders zou men bij de minste…
Water – het fysiologisch levenselixer

Water – het fysiologisch levenselixer

Water is cruciaal voor de ontwikkeling van alle organismen. Dus ook voor het menselijk lichaam, dat voor 60 tot 70 procent uit water bestaat. Water is zelfs belangrijker dan alle voedingsstoffen, want…
Gepubliceerd door Orion op 20-01-2014, laatst gewijzigd op 14-11-2019. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Schrijf mee!